Mua bán ngoại tệ trái phép bị phạt bao nhiêu? Mức phạt mới 2026
Từ 09/02/2026, cá nhân mua bán ngoại tệ với nhau hoặc tại tiệm vàng không phép bị phạt từ cảnh cáo đến 100 triệu đồng và tịch thu tiền theo Nghị định 340/2025.
Mua vài trăm đô ở tiệm vàng, đổi tiền với người quen trước chuyến du lịch hay "gom" USD qua các nhóm trên mạng là chuyện nhiều người vẫn làm. Nhưng từ ngày 09/02/2026, những giao dịch này bị xử phạt theo mức mới, nặng hơn và tính theo giá trị giao dịch. Bài viết tổng hợp mức phạt mua bán ngoại tệ trái phép 2026 theo Nghị định 340/2025/NĐ-CP, ai bị phạt và cách đổi ngoại tệ đúng luật.
Thế nào là mua bán ngoại tệ trái phép?

Ảnh: Trụ sở Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tại Hà Nội. Nguồn: Daaé, Public domain, Wikimedia Commons.
Theo quy định quản lý ngoại hối, cá nhân chỉ được mua, bán ngoại tệ tại:
- Ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài được phép kinh doanh ngoại hối.
- Đại lý đổi ngoại tệ đã được cấp giấy chứng nhận (thường đặt ở sân bay, cửa khẩu, khách sạn, khu du lịch…).
Vì vậy, các trường hợp sau đều là mua bán ngoại tệ không đúng quy định:
- Cá nhân mua, bán ngoại tệ trực tiếp với nhau (kể cả người quen, đồng nghiệp).
- Mua, bán ngoại tệ tại cửa hàng, tiệm vàng không phải đại lý đổi ngoại tệ được cấp phép.
- Nhờ người khác hoặc các "dịch vụ" trên mạng xã hội đổi tiền hộ ngoài hệ thống ngân hàng.
Quy định áp dụng với mọi loại ngoại tệ: USD, EUR, bảng Anh, yên Nhật, Nhân dân tệ…, giá trị được quy đổi tương đương ra đô la Mỹ.
Mức phạt mua bán ngoại tệ trái phép từ 09/02/2026

Mức phạt theo giá trị giao dịch, Điều 27 Nghị định 340/2025/NĐ-CP
Mức phạt được quy định tại Điều 27, Nghị định 340/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng (thay thế Nghị định 88/2019/NĐ-CP). Với cá nhân, mức phạt tính theo giá trị ngoại tệ giao dịch:
- Dưới 1.000 USD: phạt cảnh cáo. Nếu vi phạm nhiều lần hoặc tái phạm: phạt 10 – 20 triệu đồng.
- Từ 1.000 đến dưới 10.000 USD: phạt 10 – 20 triệu đồng.
- Từ 10.000 đến dưới 100.000 USD: phạt 20 – 30 triệu đồng.
- Từ 100.000 USD trở lên: phạt 80 – 100 triệu đồng.
Mức phạt như nhau cho hai trường hợp: mua bán giữa cá nhân với nhau, và mua bán tại tổ chức không được phép thu đổi ngoại tệ.
Bị tịch thu toàn bộ số tiền
Ngoài tiền phạt, với các giao dịch từ 1.000 USD trở lên, cơ quan chức năng có thể tịch thu toàn bộ số ngoại tệ và tiền đồng liên quan đến vi phạm. Nghĩa là người vi phạm có thể vừa nộp phạt, vừa mất luôn số tiền mang đi đổi.
Tổ chức, cửa hàng bị phạt gấp đôi
Với tổ chức (doanh nghiệp, cửa hàng có đăng ký kinh doanh), mức phạt bằng 2 lần mức áp dụng cho cá nhân. Riêng hành vi hoạt động ngoại hối khi không có giấy phép có thể bị phạt 200 – 250 triệu đồng. Đây là lý do một số báo đưa tin "phạt đến 250 triệu đồng".
Ví dụ: anh A mua 2.000 USD từ một người bán trên mạng. Nếu bị phát hiện, anh A có thể bị phạt 10 – 20 triệu đồng và bị tịch thu số USD (hoặc số tiền đồng) đã giao dịch.
Cả người mua và người bán đều bị phạt
Nhiều người nghĩ chỉ "dân buôn" mới bị xử lý. Thực tế, hành vi bị phạt là mua, bán ngoại tệ giữa cá nhân với nhau, nên cả hai phía của giao dịch đều có thể bị xử phạt. Người đi đổi tiền ở tiệm không được phép cũng là người vi phạm, không chỉ chủ tiệm.
Đổi ngoại tệ thế nào cho đúng luật?
- Ngân hàng thương mại: mua ngoại tệ cho các mục đích được phép như du lịch, học tập, chữa bệnh, công tác… kèm giấy tờ chứng minh. Bán ngoại tệ cho ngân hàng thì không cần chứng minh mục đích.
- Đại lý đổi ngoại tệ được cấp phép: hỏi xem giấy chứng nhận đại lý đổi ngoại tệ do Ngân hàng Nhà nước cấp, và ngân hàng mà đại lý làm đại lý cho.
- Chuyển tiền ra nước ngoài: thực hiện qua ngân hàng theo đúng mục đích và hồ sơ. Xem thêm: Cách chuyển tiền du học sang UK.
Rủi ro ngoài tiền phạt
- Bị lừa: các "dịch vụ đổi tiền giá tốt" trên mạng xã hội là chiêu lừa đảo rất phổ biến; nhận tiền xong thì chặn liên lạc.
- Tiền giả, tiền khó tiêu: không có chứng từ để khiếu nại.
- Tài khoản bị phong toả: chuyển khoản cho người lạ có thể dính vào dòng tiền lừa đảo và bị ngân hàng phong toả để điều tra.
Theo dõi tỷ giá để đổi đúng lúc
Dù đổi ở ngân hàng, bạn vẫn nên so sánh giá trước khi giao dịch. Trên bảng tỷ giá của chúng tôi, bạn có thể xem cùng lúc tỷ giá thị trường tự do và tỷ giá Vietcombank để biết mức chênh lệch hiện tại. Tìm hiểu thêm: USD chợ đen là gì?
Câu hỏi thường gặp
Đổi 100 USD ở tiệm vàng có bị phạt không?
Có. Giao dịch dưới 1.000 USD tại nơi không được phép thu đổi ngoại tệ bị phạt cảnh cáo; nếu tái phạm có thể bị phạt 10 – 20 triệu đồng.
Bán lại ngoại tệ thừa sau chuyến du lịch cho người quen có sao không?
Có thể bị xử phạt như mua bán giữa cá nhân. Cách đúng là bán lại cho ngân hàng hoặc đại lý được cấp phép.
Cá nhân có được giữ ngoại tệ tiền mặt không?
Có. Pháp luật không cấm cá nhân nắm giữ ngoại tệ hợp pháp; điều bị cấm là mua bán ngoại tệ ngoài các kênh được phép.
Kết luận
Từ 09/02/2026, mua bán ngoại tệ trái phép bị phạt từ cảnh cáo đến 100 triệu đồng với cá nhân, gấp đôi với tổ chức, và có thể bị tịch thu toàn bộ số tiền giao dịch. Cách an toàn nhất là đổi ngoại tệ tại ngân hàng hoặc đại lý được Ngân hàng Nhà nước cấp phép.
Nguồn: Điều 27, Nghị định 340/2025/NĐ-CP, theo tóm tắt trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ (xaydungchinhsach.chinhphu.vn). Thông tin chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý.